Kombet e Bashkuara në Shqipëri

Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm janë një thirrje globale për veprim, për t'i dhënë fund varfërisë, për të mbrojtur mjedisin dhe klimën në Tokë dhe për të siguruar që njerëzit, pavarësisht vendndodhjes, të mund të gëzojnë paqe dhe mirëqenie. Mësoni se si 19 Agjencitë e OKB-së punojnë së bashku për të mbështetur Shqipërinë për arritjen e OZHQ-ve. Klikoni mbi çdo ikonë OZHQ më poshtë:

Paqe dhe drejtësi, institucione të forta.

Mëso më shumë

Reportazh

06 janar 2026

Albania’s Legal Aid Directorate Pushes to Close Gaps in Access to Justice for Refugees and Asylum-Seekers in Partnership with the European Union and UNHCR

TIRANA — When Albania established its Free Legal Aid Directorate in 2020, it marked a major shift toward guaranteeing state-funded legal assistance for those unable to afford it. Five years later, the institution has expanded from two to 20 legal aid centres across the country, providing thousands of people in Albania with essential legal support every year. Yet as Director General Patricia Pogaçe explains, one group remains almost entirely unable to benefit: refugees and asylum-seekers.During an interview in Tirana, Pogaçe reflected on how the 2020 legal aid reform “reformed the whole scheme of free legal aid guaranteed by the state,” introducing a clear system of primary and secondary legal aid while expanding eligibility to 12 special categories of vulnerable groups, including survivors of domestic violence, trafficking victims, minors in conflict with the law, and persons with disabilities. These groups are exempt from many documentation and procedural requirements, a provision that recognizes both the challenges they face in obtaining documentation and the need for timely access to legal aid.But despite legal provisions affirming the right of refugees and asylum-seekers to free legal assistance, they are not included in these special categories. This omission forces them to pass through eligibility filters that they are structurally unable to meet. They must present documentation proving they have no income or that they fall under a special category—documents they often lack due to displacement, the urgency of flight, and, in some cases, the requirement to produce records issued by their country of origin.“The law states that refugees and asylum-seekers can benefit from primary legal services, but not automatically,” Pogaçe said. “De facto, it is impossible for them to get secondary legal aid nowadays.” Courts, which must approve secondary legal aid, routinely reject applications that lack full documentation. As a result, not a single refugee or asylum-seeker has received state-funded secondary legal representation. Their only access to counsel has been through specialised NGOs operating outside the state scheme. It is precisely this structural exclusion that the consultancy led by UNHCR, with support from the European Union, aims to address. The collaboration is designed to help the Directorate identify legal gaps, map practical obstacles, and prepare concrete proposals for amending the legal framework so that refugees and asylum-seekers can receive legal aid automatically, just like other vulnerable groups. Pogaçe described the initiative as “very helpful for us to have simplified, clarifying procedures on how to give primary and secondary legal aid for these categories based on different examples of EU member states.”The consultancy has been deeply consultative, involving legal aid providers across Albania who consistently reported similar challenges: the absence of translation services, limited technical knowledge of asylum procedures, difficulty detecting cases involving trauma or trafficking, and uncertainty around verifying refugee status. Pogaçe acknowledged that legal aid providers “haven’t learned this field in school,” underscoring the urgent need for sustained capacity-building. The EU-UNHCR-supported work is expected to outline a comprehensive training pathway for both primary and secondary legal aid providers. Albania’s efforts to strengthen its legal aid system are closely monitored within the EU accession process, where access to justice and non-discrimination remain critical benchmarks. The European Commission has already highlighted the country’s expanding legal aid system as a reform success story, and this progress has become part of Albania’s broader integration priorities, reflected in the National Strategy for Integration under the access to justice component. But Pogaçe stressed that the next phase must focus on quality and inclusiveness: “Our main objective now is to ensure that every citizen and every category receive efficient and specialised legal aid.”With the support of UNHCR and the European Union, the Directorate is preparing a package of legal amendments that will not only address the exclusion of refugees but also streamline procedures that have proved cumbersome over the past five years. Better institutional coordination, especially with bodies overseeing asylum and civil documentation, is also emerging as a priority.Despite more than 500 outreach activities conducted by the Directorate this year, Pogaçe admits that public awareness of free legal aid remains low. Centres now work under monthly case-reach targets, prompting more proactive community engagement. In 2025, the Directorate assisted 5,673 people, and this number is expected to rise as reforms take hold.For Pogaçe, who has been part of the institution since its creation, the work is not merely administrative. Having previously worked directly with survivors of domestic violence, she describes legal aid as both a professional and moral obligation. The anticipated legal reforms, driven in part by the UNHCR–EU consultancy, are, in her view, essential to ensuring that Albania’s justice system reflects its European aspirations and moral commitments.As the country moves steadily along the path to EU integration, Pogaçe hopes the legal aid framework will evolve to guarantee equal access to justice for all, including the refugees and asylum-seekers who arrive at Albania’s borders seeking safety and a chance to rebuild their lives.

Lexo më tepër

1 prej5

Njoftimi për media

16 dhjetor 2025

Shqipëria prezanton Profilin Kombëtar të Barazisë Gjinore 2025: Janë bërë përparime, por problemet për gratë dhe vajzat mbeten

Raporti, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i hartuar në bashkëpunim të ngushtë me institucionet publike, shoqërinë civile dhe akademinë, ofron të dhëna mbi arritjet e fundit dhe sfidat e mbetura me të cilat përballen gratë dhe vajzat në fusha kryesore.Profili Kombëtar tregon se Shqipëria ka bërë përparim në forcimin e kuadrit ligjor dhe politik për barazinë gjinore, në përputhje me angazhimet globale dhe kërkesat e Bashkimit Evropian. Megjithatë, zbatimi i ligjeve dhe politikave mbetet ende i pabarabartë. Gratë në Shqipëri vazhdojnë të përballen me pengesa në aksesin ndaj mundësive ekonomike dhe janë viktima të formave të ndryshme të dhunës. Në aktivitet morën pjesë zyrtarë të lartë, përfshirë Koordinatoren e Përhershme të OKB-së, Ingrid Macdonald, Ambasadorin e BE-së, Silvio Gonzato, dhe Ministren e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, prof.Evis Sala, të cilët diskutuan gjetjet e raportit në një panel të përbashkët. Koordinatorja e Përhershme e OKB-së, Ingrid Macdonald, theksoi nevojën për të kthyer angazhimet në veprime konkrete:“Profili Kombëtar i Barazisë Gjinore tregon se, ndërkohë që Shqipëria ka ndërmarrë angazhime të forta, shumë gra dhe vajza vazhdojnë të përballen me pengesa që kufizojnë të drejtat dhe zgjedhjet e tyre, duke minuar kështu përparimin e përgjithshëm social dhe ekonomik të vendit. Prandaj, sot është një moment kyç për veprim të përbashkët për ta avancuar barazinë gjinore. Nëse duam që Shqipëria të përshpejtojë zhvillimin e qëndrueshëm dhe të përfitojë nga reformat e BE-së, është thelbësore të investojmë në sisteme dhe shërbime që promovojnë dhe fuqizojnë në mënyrë të barabartë gratë dhe burrat, vajzat dhe djemtë.” Ambasadori i BE-së, Silvio Gonzato, theksoi se barazia gjinore është thelbësore për të ardhmen e Shqipërisë dhe aspiratat e saj drejt Bashkimit Evropian:“Dhuna me bazë gjinore është një nga çështjet më serioze të të drejtave të njeriut në Shqipëri. E drejta për të jetuar pa dhunë është një e drejtë themelore e njeriut dhe një komponent thelbësor i procesit të negociatave për anëtarësimin e Shqipërisë në BE. Për të arritur ndryshim të vërtetë në shoqëri, nevojitet zbatim efektiv i ligjeve të reja, dhe krijimi i një sistemi efikas dhe mbështetës për viktimat. Po ashtu, duhet të bashkojmë forcat për të ndryshuar mentalitetet që tolerojnë sjelljen e dhunshme dhe stigmatizojnë viktimat, në mënyrë që gratë dhe vajzat të ndihen në Shqipëri të sigurta dhe të mbrojtura.” Ministrja e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, prof. Evis Sala, theksoi rolin qendror të reformave të fundit ligjore në forcimin e reagimit të Shqipërisë ndaj pabarazisë gjinore dhe në garantimin e mbrojtjes dhe mundësive të barabarta për të gjitha gratë dhe vajzat.“Ligji i ri për Barazinë Gjinore dhe zbatimi i Strategjisë Kombëtare për Barazinë Gjinore 2021– 2030, së bashku me buxhetimin e përgjigjshëm gjinor, i cili tashmë përbën 10% të buxhetit kombëtar, tregojnë se Shqipëria po e shndërron barazinë gjinore nga një parim në politika konkrete.”Profili Kombëtar thekson se rritja e investimeve për zbatimin e Ligjit të ri për Barazinë Gjinore, si dhe për Ligjin e ardhshëm për Dhunën ndaj Grave dhe Vajzave dhe Dhunën në Familje, janë thelbësore për të mbyllur boshllëqet ekzistuese. Për të adresuar këto çështje, raporti përfshin një sërë rekomandimesh, si:forcimi i kapaciteteve institucionale për adresimin e dhunës ndaj grave,përmirësimi i të dhënave mbi barazinë gjinore,investimi në shërbime që reduktojnë dhe rishpërndajnë punën e papaguar të kujdesit,si dhe promovimi i kontributit aktiv të grave në ekonomi dhe në vendimmarrje në nivel vendor. Profili Kombëtar i Barazisë Gjinore është një mjet i rëndësishëm për përpjekje më të gjera dhe të koordinuara për avancimin e barazisë gjinore në Shqipëri. Ndërsa vendi i afrohet procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, Profili shërben si udhërrëfyes për harmonizimin e politikave dhe legjislacionit me standardet e BE-së për barazinë gjinore. Gjithashtu ky dokument mbështet përshpejtimin e veprimeve drejt SDG 5, objektivi për barazinë gjinore, në mënyrë që çdo grua dhe vajzë që jeton në Shqipëri të mund të gëzojë plotësisht të drejtat dhe të zhvillojë potencialin e saj.Disa të dhënat kryesore i gjeni këtu: https://albania.unwomen.org/sites/default/files/2025-12/cgep_infographic_eng.pdf

Lexo më tepër

1 prej5

Njoftimi për media

23 dhjetor 2025

UNHCR and Mediterranean University of Albania Formalise Academic and Research Cooperation on Refugee Protection

Tirana, Albania – UNHCR, the UN Refugee Agency, and the Mediterranean University of Albania have signed a Memorandum of Understanding (MoU) establishing a framework for cooperation in research, education, training, and knowledge exchange related to refugee protection, asylum, and statelessness. The MoU recognises the Parties’ mutual interests in research, development, education, training, and the dissemination of knowledge, and provides a framework for joint participation in projects and initiatives of shared interest. Through this agreement, the Mediterranean University of Albania joins UNHCR’s network of institutional partners contributing to academic engagement and learning on refugee protection.Cooperation under the MoU includes the development of joint projects, research initiatives, seminars, workshops, webinars, and other academic activities. It also foresees the reciprocal exchange of information and resources, including research materials, publications, textbooks, and professional references.The partnership further allows for cooperation in organising legal clinics or academic courses for students, with the aim of strengthening their knowledge and capacities in international refugee law and related principles applicable to asylum-seekers and refugees.At the signing ceremony, Toshitsuki Kawauchi, UNHCR Representative in Albania, highlighted the value of academic collaboration in advancing understanding of refugee protection. “Academic institutions play an important role in research, education, and dialogue on refugee protection and international law. This agreement formalises our cooperation with the Mediterranean University of Albania in these areas,” the Representative said. Prof. Dr. Adrian Civici, Rector of the Mediterranean University of Albania, underlined the university’s role in education and social engagement. “This cooperation provides a structured framework for engaging students and academic staff in learning and research related to refugee protection and international legal principles,” the Rector said.Through this framework agreement, UNHCR and the Mediterranean University of Albania aim to strengthen academic cooperation and knowledge dissemination related to refugee protection, asylum, and statelessness in Albania.

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

27 janar 2026

FAO Farmer Field Schools train Albanian olive growers

Olive growers in the Municipality of Belsh, Albania, are strengthening their skills and practices through the expansion of the Food and Agriculture Organization of the United Nation’s (FAO) Farmer Field School approach, supporting a more sustainable and competitive olive oil value chain.At the heart of the initiative is the Farmer Field School model, a practical, farmer-led learning approach in which producers learn side by side in their own fields. By observing, experimenting and sharing their experiences, farmers develop solutions grounded in local realities, turning sustainability into a practical tool for better yields, quality and market access.Focused on strengthening the olive oil value chain in Belsh, the initiative equips olive growers, processors and local stakeholders with hands-on knowledge in good agricultural practices, quality control and environmental sustainability. The work on olives builds on FAO’s earlier value chain development efforts in the greenhouse vegetable sector, expanding lessons learned into a new and strategic crop for the area. By aligning local production practices with European Union standards, FAO aims to strengthen the environmental resilience and market readiness of Belsh’s olive oil production.Engaging local partnersIn early October, FAO brought together farmers, olive processors, the Olive Producers’ Association, municipal representatives and financial institutions for a multistakeholder consultation in Belsh. The discussion helped participants map the olive value chain, identify key bottlenecks and agree on training priorities. Participants highlighted challenges such as irrigation shortages, gaps in quality control and storage practices, limited access to finance and technology, and the prevalence of informal markets. Many olive groves, typically 12–15 years old and located in hilly areas, require intensive and well-equipped field management. The lack of routine soil and olive oil testing also was identified as a major factor affecting oil quality and farmers’ incomes.“Working directly with farmers and processors allows us to design truly targeted interventions that help the olive value chain make a quality leap, treating sustainability not as a cost but as an investment to access higher-value markets,” said Lorena Pullumbi, Assistant FAO Representative in Albania.From priorities to practiceBuilding on the consultation outcomes, FAO worked with national and international experts to translate local needs into a tailored Farmer Field School programme for olive cultivation. This process led to the launch of the first training session in mid-November, focusing on soil management and olive tree nutrition. Running through April 2026, the programme follows a seasonal learning pathway shaped by farmers’ priorities. It covers soil health, pruning, the establishment of new groves, harvesting and processing, integrated pest management and efficient irrigation.Learning in the olive grovesIn the Farmer Field School approach, learning happens where decisions matter most – in the olive groves themselves. Farmers apply new techniques directly in their fields, guided by FAO experts. They observe results over time and compare experiences through peer learning. “Learning about proper soil analysis and pruning techniques will directly improve our yields and the health of our trees,” said Aldo Jolla, an olive grower participating in the training.Learning alongside each other, farmers turn shared experience into practical solutions that strengthen sustainability, productivity and profitability across the value chain.Looking aheadThrough the Business4SDGs project, FAO continues to foster farmer engagement, peer learning and stronger institutional linkages, supporting olive growers in meeting European Union market requirements while building resilience to environmental pressures.“The Farmer Field School is helping our farmers adopt better, more sustainable practices and strengthen the resilience of Belsh’s olive-growing community,” said Aranit Duka, Director of Agriculture for the Municipality of Belsh.Lessons from the Belsh experience will inform future Farmer Field School cycles, starting with the next value chain season in January 2026. By turning sustainability into action – through better practices, stronger local capacities and clearer links to higher-value markets – FAO and its partners are positioning Belsh as a model for environmentally and economically resilient olive production.The activity is implemented under the joint United Nations Business, Partnerships and Solutions for Sustainable Development Goals II (B4SDG II) project, involving collaboration among FAO, the United Nations Development Programme, the United Nations Industrial Development Organization and the International Labour Organization, with financial support from the Government of Sweden through the Joint SDG Fund.

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

19 maj 2025

The 2024 Albania Progress Report of the United Nations in Albania Published

Dear partners and friends,We are pleased to present the 2024 Albania Progress Report of the United Nations in Albania (click here to access a web based version of the report). The report highlights the collective achievements in advancing the country’s journey toward the 2030 Agenda for Sustainable Development and its integration into the European Union. These efforts are guided by the Government of Albania–UN Sustainable Development Cooperation Framework (UNSDCF) 2022–2026.The accomplishments showcased in this report reflect the critical role that partnerships play in ensuring the successful implementation of the Framework, with strong and ongoing collaboration among the UN, government, the private sector, civil society, academia, and international partners. Their combined efforts have been essential to achieving these successes.Significant achievements include two transformative joint programmes financed by the Sustainable Development Goal Fund: Digital Agriculture and Rural Transformation (DART) and Lifelong Empowerment and Protection in Albania. Meanwhile, the country’s first National SDG Roadmap was successfully created, with other initiatives such as the Women Entrepreneurship Expo aiming to foster an inclusive business environment, with six companies joining the UN Global Compact and 38 pledging support for the Women’s Empowerment Principles.Our support for building the country’s human capital focuses on effectively implementing reforms in social care, education, and healthcare. Albania’s participation in the Global Accelerator on Jobs and Social Protection for Just Transition underscores its commitment to advancing labour policies, social welfare, and inclusive measures for vulnerable groups. Adoption of the Social Protection Strategy (2024–2030) and the Social Inclusion Policy (2024-2028) lays the foundation for enhanced services and the inclusion of vulnerable groups of the population. Repair and reconstruction of 66 education facilities damaged by the 2019 earthquake benefited more than 24,000 students, and training was provided for more than 1,300 teachers in inclusive education and digital learning. Investments include the establishment of 47 IT labs, 107 science laboratories, 56 psychological–nursery rooms, and 66 sports fields and gyms. Primary healthcare advancement, emergency preparedness, and effective public health management are central to Albania’s health strategy. A transparency portal and a GIS platform aim to improve planning and address infrastructure needs, while vaccination, child nutrition monitoring, and emergency preparedness have been improved.Green growth and efforts to combat climate change have driven progress in climate-smart agriculture, vocational education, and digital transformation. Employment and skills development initiatives reached thousands of individuals, while work on the green and blue economies saw gender integration in tourism, and the revitalization of Albania’s cultural heritage, with 18 cultural sites benefiting from restoration and upgraded facilities. Implementation of the groundbreaking DART aims to leverage digitalization to advance sustainability goals with systemic interventions aimed particularly at smallholder farmers. The country also advanced in fulfilling its commitments under the Montreal Protocol by implementing systems to phase out ozone-depleting substances and adopting low-global-warming technologies. Albania made progress in governance and human rights, underpinned by key policy changes and strategic interventions. The country is improving access to justice, particularly for marginalized populations. Ongoing investments in legal aid, judicial efficiency, and a child-centred approach to justice are creating a more inclusive and responsive legal system. The implementation roadmap of the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, and the National Migration Strategy 2024–2030, is supporting the alignment of national laws with international human rights standards. Additionally, the finalization of the Population and Housing Census 2023 is a significant achievement enabling detailed analysis of trends, disparities, and needs across the population. Gender equality in Albania has been supported by a robust legal framework and improvements in key indices. The country has made notable progress in advancing gender equality and addressing violence against women and children. Support from the UN enhanced services for survivors of domestic violence, trafficking, and other forms of abuse, providing both immediate assistance and long-term empowerment for women and children from vulnerable groups. Gender-responsive budgeting has become an integral part of Albania’s financial planning. As a result, 59 per cent of budgetary programmes for 2025 now incorporate gender-specific objectives, driving more equitable resource distribution and policy implementation. Additionally, efforts to strengthen national gender equality mechanisms are bolstered by legal reforms.We extend our deepest appreciation to all our partners for their invaluable contributions and look forward to continuing our collaboration in 2025, working together to build a more resilient, inclusive, and sustainable Albania. We invite you to read our report and explore the progress made in Albania in 2024!

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

08 mars 2026

Dita Ndërkombëtare e Grave: Tetë Veprime për një Botë më të Barabartë

Gjatë pothuajse një dekade në drejtimin e Kombeve të Bashkuara, kam parë botën tonë të vihet vazhdimisht në provë – nga tronditjet klimatike, varfëria në rritje, konfliktet e dhunshme dhe ngushtimi i hapësirës civile.Por kam parë gjithashtu që shumë zgjidhje kanë hedhur rrënjë, dhe ato ndanin një emërues të përbashkët: gratë.Ndërsa bota shënon Ditën Ndërkombëtare të Grave, është koha të pranojmë se pabarazia gjinore është sfida më e madhe e të drejtave të njeriut e kohës sonë – dhe përparimi drejt barazisë është një nga shtytësit më të fortë të zhvillimit të qëndrueshëm dhe paqes.Këtu janë tetë veprime të nxjerra nga përvoja ime, dhe të frymëzuara nga puna e sistemit të OKB-së dhe lëvizjeve të shoqërisë civile në mbarë globin, për të avancuar të drejtat e grave dhe për të sjellë rezultate.1. Të Mbyllet Hendeku i PushtetitBarazia gjinore është një çështje pushteti. Por institucionet e dominuara nga meshkujt vazhdojnë të formësojnë botën tonë. Një valë në rritje autoritarizmi po thellon këto pabarazi, duke zhbërë mbrojtjet e fituara me vështirësi – nga praktikat e drejta të punës te të drejtat riprodhuese – dhe duke ngulitur paragjykime racore dhe gjinore që i mbajnë gratë pas. Barazia gjinore i ngrit shoqëritë. Kur pushteti ndahet, liria zgjerohet.2. Të Bëhet Prioritet BaraziaGratë janë tepër të nën-përfaqësuara në qeveri dhe në bordet drejtuese në mbarë botën. Në Kombet e Bashkuara, ne u zotuam ta vendosnim barazinë gjinore si prioritet, duke filluar me udhëheqjen e lartë. Ne e arritëm këtë duke zgjeruar kërkimin për kandidate të kualifikuara, jo duke ulur standardet. OKB-ja është më e fortë falë kësaj, me një kulturë pune të përmirësuar dhe vendimmarrje më gjithëpërfshirëse. Mësimi është i qartë: kur institucionet zgjedhin barazinë, rezultatet vijnë.3. Të Investohet në Asetin me Kthimin më të LartëInvestimi te gratë sjell përfitime të jashtëzakonshme. Çdo dollar i shpenzuar për arsimimin e vajzave sjell pothuajse trefish përfitime, ndërsa shëndeti maternal dhe planifikimi familjar gjenerojnë më shumë se tetëfish përfitime. Politikat që mbështesin familjet, si kujdesi për fëmijët dhe të moshuarit, forcojnë komunitetet dhe çlirojnë potencial rritjeje. Së bashku, këto hapa vendosin themelin për të mbyllur hendekun gjinor – që mund të rrisë të ardhurat kombëtare deri në 20%.4. Të Lihet Vend për Gratë në Tryezën e PaqesMarrëveshjet e paqes janë më të qëndrueshme kur gratë marrin pjesë në negociimin dhe zbatimin e tyre. Megjithatë në shumë konflikte – përfshirë Gazën, Ukrainën dhe Sudanin – gratë janë lënë kryesisht jashtë dhomës, edhe pse ato mbajnë peshën më të rëndë të luftës. Në një kohë pasigurie në rritje, përfshirja nuk është simbolike – është rruga më e shkurtër për të stabilizuar botën tonë të thyer.5. Ti Jepet Fund Diskriminimit LigjorNë nivel global, gratë gëzojnë vetëm 64 për qind të të drejtave ligjore që gëzojnë burrat. Në shumë vende, ato nuk mund të zotërojnë pasuri, të punojnë lirisht ose të kërkojnë divorc. Edhe aty ku ekzistojnë mbrojtjet, gratë përballen me barriera më të larta për të hyrë në ndihmë juridike ose në gjykata. Çdo vend duhet të angazhohet për të shfuqizuar ligjet diskriminuese dhe për të zbatuar të drejtat në praktikë.6. Zero Tolerancë për Dhunën me Bazë Gjinore – dhe Zero JustifikimeDhuna ndaj grave është një emergjencë globale, e rrënjosur në pabarazi dhe e mbajtur gjallë nga heshtja. Çdo grua dhe vajzë ka të drejtën të jetojë pa frikë. Megjithatë dhuna me bazë gjinore – përfshirë shfrytëzimin dhe abuzimin seksual – mbetet një shkelje e tmerrshme e besimit dhe humanizmit. Duhet ta luftojmë kudo, me zero tolerancë, llogaridhënie të plotë dhe mbështetje të palëkundur për të mbijetuarat.7. Të Eliminohet Paragjykimi në TeknologjiMe vetëm një në katër punonjës të teknologjisë që është grua, paragjykimet po nguliten në sistemet që formësojnë jetën e përditshme. Ndërkohë, mizogjinia po shpërthen online. Kompanitë teknologjike dhe qeveritë duhet të veprojnë së bashku për të ndërtuar hapësira digjitale të sigurta dhe gjithëpërfshirëse – dhe bota duhet të bëjë më shumë për të hequr barrierat për vajzat në shkencë dhe teknologji.8. Të Vendoset Perspektiva Gjinore në Planet KlimatikeNdryshimet klimatike janë seksiste. Në krizat ushqimore gratë janë shpesh të fundit për të marrë ushqim dhe përballen me rrezik më të madh në emergjenca. Vajzat përballen me rrezik më të lartë martese të hershme kur mjetet e jetesës shemben. Por gratë po udhëheqin gjithashtu zgjidhjet klimatike – duke avancuar ligje të gjelbra, duke fuqizuar lëvizje globale dhe duke sjellë ndryshim në terren. Një planet i banueshëm kërkon politika klimatike të ndjeshme ndaj dimensionit gjinor, përfshirë qasje të barabartë në punët e gjelbra, mbrojtje më të mirë në emergjenca dhe pjesëmarrje të plotë në vendimmarrjen mjedisore.Në mbarë botën, kam parë këto tetë zgjidhje në veprim – në zona lufte dhe në përpjekje rimëkëmbjeje, në parlamente dhe klasa shkollore, në organizata dhe komunitete.Nëse udhëheqësit e marrin seriozisht barazinë gjinore dhe angazhohen për këto masa tani, ne do ta ndryshojmë botën – për gratë dhe vajzat, dhe për të gjithë ne.

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

29 dhjetor 2025

Përvjetori i 70-të i Anëtarësimit të Shqipërisë në Kombet e Bashkuara

Teksa i afrohemi fundit të këtij viti, festojmë një moment historik me rëndësi të veçantë: 70-vjetorin e anëtarësimit të Shqipërisë në Kombet e Bashkuara. Më 14 dhjetor 1955, Shqipëria iu bashkua OKB-së së bashku me 15 vende të tjera, duke riafirmuar angazhimin e saj ndaj multilateralizmit dhe parimeve të përbashkëta të paqes, bashkëpunimit dhe respektimit të së drejtës ndërkombëtare. Shqipëria ka luajtur një rol aktiv në kuadër të Kombeve të Bashkuara, duke kontribuar në përpjekjet ndërkombëtare për promovimin e paqes dhe sigurisë, avancimin e zhvillimit të qëndrueshëm dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Së fundmi, Shqipëria shërbeu si anëtare jo e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së për periudhën 2022–2023, është aktualisht anëtare e Këshillit të të Drejtave të Njeriut dhe ka bashkë-udhëhequr me sukses, negociatat për rezultatet e procesit të rishikimit të Samitit Botëror për Shoqërinë e Informacionit (WSIS+20). Ndër vite, Shqipëria ka dërguar gjithashtu qindra paqeruajtës në misionet e OKB-së në mbarë botën, duke kontribuar në mënyrë të drejtpërdrejtë në stabilitetin dhe mbrojtjen në zona të prekura nga konfliktet. Më tej, angazhimi i Shqipërisë me Kombet e Bashkuara pasqyrohet me qindra profesionistë shqiptarë që punojnë në të gjithë sistemin e OKB-së globalisht dhe në nivel vendi, përfshirë stafin kombëtar në Shqipëri. Puna e tyre e përditshme — në fushat e paqes dhe sigurisë, zhvillimit, ndihmës humanitare dhe të drejtave të njeriut — dëshmon kontributin e Shqipërisë në veprimin multilateral në mënyrë praktike dhe njerëzore. Në nivel kombëtar, partneriteti midis Qeverisë së Shqipërisë dhe Kombeve të Bashkuara ka vijuar të thellohet, duke mbështetur prioritetet dhe reformat kombëtare, avancuar Objektivat për Zhvillim të Qëndrueshëm, duke i gërshetuar me prioritetin madhor të anëtarësimit të vendit në Bashkimin Evropian, përmes forcimit të institucioneve, kapitalit njerëzor, kohezionit social dhe qëndrueshmërisë në dimensionet ekonomike, sociale, mjedisore dhe të të drejtave të njeriut. Ky bashkëpunim pasqyron një përgjegjësi të përbashkët për të ofruar rezultate të prekshme për njerëzit dhe për të siguruar që askush të mos mbetet pas. Ndërsa e përkujtojmë këtë përvjetor gjatë sezonit festiv, kujtojmë se bashkëpunimi efektiv multilateral nuk është vetëm një trashëgimi e 70 viteve të fundit, por një domosdoshmëri për të ardhmen. Së bashku, riafirmojmë angazhimin tonë për një Organizatë të Kombeve të Bashkuara të fortë dhe efektive, si dhe për vjimin e partneritetit në përballjen me sfidat globale dhe kombëtare. Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë dhe Kombet e Bashkuara në Shqipëri përcjellin urimet e tyre më të përzemërta për një sezon festash të gëzuar dhe një Vit të Ri të shënjuar nga shpresa e ripërtërirë, përparimi dhe një partneritet i përforcuar në shërbim të njerëzimit.

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

22 korrik 2025

Op-Ed: "Mundësia e Kohës: Fuqizimi i Epokës së Energjisë së Pastër"

Energjia ka formësuar rrugën e njerëzimit – nga zotërimi i zjarrit, në shfrytëzimin e avullit, deri në ndarjen e atomit. Sot, ne jemi në agim të një ere të re. Dielli po lind për një epokë të energjisë së pastër.Vitin e kaluar, pothuajse të gjitha kapacitetet e reja të energjisë erdhën nga burimet e rinovueshme. Investimet në energjinë e pastër arritën në 2 trilionë dollarë – 800 miliardë dollarë më shumë se karburantet fosile.Dielli dhe era tani janë burimet më të lira të energjisë në Tokë, dhe sektorët e energjisë së pastër po krijojnë vende pune, po shpejtojnë rritjen ekonomike dhe po nxisin progresin – pavarësisht se karburantet fosile ende marrin subvencione shumë më të mëdha.Vendet që ende po mbajnë fort karburantet fosile nuk po mbrojnë ekonomitë e tyre, ato po i sabotojnë ato – duke minuar konkurrencën dhe duke humbur mundësinë ekonomike më të madhe të shekullit të 21-të.Energjia e pastër sjell sovranitet dhe siguri energjetike. Tregjet e karburanteve fosile janë në mëshirën e goditjeve të çmimeve, ndërprerjeve të furnizimit dhe turbullirave gjeopolitike, siç pamë kur Rusia pushtoi Ukrainën. Por rritje çmimesh për dritën e diellit nuk ka, as mund të ketë embargo për erën, dhe pothuajse çdo komb ka mjaft burime të rinovueshme për të qenë i vetë-mjaftueshëm me energji. Përfundimisht, energjia e pastër nxit zhvillimin. Ajo mund të arrijë qindra miliona njerëz që jetojnë ende pa energji elektrike – shpejt, me kosto të ulët dhe në mënyrë të qëndrueshme, veçanërisht përmes teknologjive diellore jashtë rrjetit dhe në shkallë të vogël.Gjithë kjo bën që epoka e energjisë së pastër të jetë e pandalshme. Por tranzicioni nuk është ende aq i shpejtë ose i drejtë sa duhet. Vendet në zhvillim po mbeten prapa. Karburantet fosile ende dominojnë sistemet e energjisë, dhe emetimet po rriten ende kur ato duhet të bien për të shmangur krizën më të rëndë të klimës. Për të rregulluar këtë, ne kemi nevojë për veprime në gjashtë fronte.Së pari, qeveritë duhet të angazhohen plotësisht për të ardhmen e energjisë së pastër. Në muajt e ardhshëm, çdo vend ka premtuar të paraqesë plane të reja kombëtare të klimës – të njohura si Kontribute të Përcaktuara Kombëtare – me objektiva për dekadën e ardhshme. Këto plane duhet të jenë në përputhje me kufizimin e rritjes së temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius, të mbulojnë të gjitha emetimet dhe sektorët, dhe të përcaktojnë një rrugë të qartë drejt energjisë së pastër. Vendet e G20, përgjegjëse për rreth 80% të emetimeve globale, duhet të udhëheqin.Së dyti, ne duhet të ndërtojmë sisteme energjetike të shekullit të 21-të. Pa rrjete dhe magazinime moderne, energjia e rinovueshme nuk mund të realizojë potencialin e saj. Por për çdo dollar të investuar në energjinë e rinovueshme, vetëm 60 centë shkojnë për rrjete dhe magazinime. Kjo raport duhet të jetë një me një.Së treti, qeveritë duhet të synojnë të plotësojnë kërkesën në rritje për energji në botë me burime të rinovueshme. Kompanitë e mëdha të teknologjisë gjithashtu duhet të luajnë rolin e tyre. Deri në 2030, qendrat e të dhënave mund të konsumojnë aq shumë energji sa konsumon Japonia sot. Kompanitë duhet të angazhohen të i fuqizojnë ato me burime të rinovueshme.Së katërti, ne duhet të vendosim drejtësi në tranzicionin e energjisë. Kjo do të thotë të mbështesim komunitetet që ende varen nga karburantet fosile për t’u përgatitur për të ardhmen e energjisë së pastër. Dhe do të thotë të reformojmë zinxhirët e furnizimit të mineraleve kritike. Sot, ato janë të mbushura me abuzime të të drejtave dhe shkatërrim mjedisor, dhe vendet në zhvillim janë të bllokuara në fund të zinxhirëve të vlerës. Kjo duhet të marrë fund.Së pesti, ne duhet të bëjmë tregtinë një mjet për transformimin e energjisë. Zinxhirët e furnizimit të energjisë së pastër janë shumë të përqëndruar dhe tregtia globale po fragmentohet. Vendet të angazhuara për erën e re të energjisë duhet të punojnë për të diversifikuar furnizimet, për të ulur tarifat mbi materialet e energjisë së pastër dhe për të modernizuar traktatet e investimeve që ato të mbështesin tranzicionin.Së gjashti dhe përfundimisht, ne duhet të drejtojmë financimet drejt vendeve në zhvillim. Afrika mori vetëm dy për qind të investimeve për të rinovueshmet vitin e kaluar, pavarësisht se ka 60% të burimeve më të mira të energjisë diellore në botë. Ne kemi nevojë për veprim ndërkombëtar – për të parandaluar që pagesat e borxhit të thajnë buxhetet e vendeve në zhvillim, dhe për të mundësuar bankat multilaterale të zhvillimit të rrisin ndjeshëm kapacitetin e tyre të huamarrjes dhe të përdorin shumë më tepër financa private. Ne gjithashtu kemi nevojë që agjencitë e vlerësimit të kreditit dhe investitorët të modernizojnë vlerësimet e rrezikut, për të marrë parasysh premtimin e energjisë së pastër, kostot e kaosit të klimës dhe rrezikun e aseteve të karburanteve fosile të mbetura.Një epokë e re e energjisë është thuajse e prekshme – një epokë ku energjia e lirë, e pastër dhe e bollshme fuqizon një botë të pasur me mundësi ekonomike, ku kombet kanë sigurinë e autonomisë energjetike, dhe dhurata e energjisë elektrike është një dhuratë për të gjithë.Ky është momenti ynë i mundësisë për të përshpejtuar ndryshimin global. Le ta shfrytëzojmë atë.

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

05 qershor 2025

Opinion: Thirrje Urgjente Shqipërisë për t'i Dhënë Përparësi Përshtatjes Klimatike Përballë Rreziqeve në Rritje

Shqipëria e gjen veten në udhëkryq kritik lidhur me trajtimin e krizës klimatike botërore. Ajo është ndër vendet e para evropiane sa i përket ekspozimit dhe cenueshmërisë ndaj rreziqeve natyrore dhe ngjarjeve të motit ekstrem [1]. Këto ngjarje të cilat po bëhen më të shpeshta dhe më intensive, përbëjnë kërcënim serioz për komunitetet dhe ekosistemet.Vendi përballet me mot ekstrem më të shpeshtë, përfshirë përmbytjet, thatësirat dhe valët e të nxehtit. Nga viti 1997 deri në vitin 2017, përmbytjet në rajone si Shkodra, Tirana, Vlora dhe Fieri shkaktuan 218 milion USD dëme dhe ndikuan më shumë se 550.000 banorë [2]. Agjencia Evropiane e Mjedisit gjithashtu rendit Shqipërinë si vendi me thatësirat më serioze të Evropës për dhjetëvjeçarin, ndërkohë që valët e të nxehtit shkaktuan vështirësi të mëtejshme. Rritja e nivelit të detit dhe reshjet më të dendura kërcënojnë zonat bregdetare, veçanërisht në bregdetin e jugut, ku shkalla e erozionit arrin në 20-50 cm në vit. Për shembull, bregdeti i Nartës humb 2,0-3,0 hektarë në vit [3].Komunitetet rurale që varen nga bujqësia dhe burimet natyrore ndikohen më shumë, dhe ndër to veçanërisht gratë dhe grupet e margjinalizuara. Ndryshimet klimatike përkeqësojnë pabarazitë gjinore, duke qenë se ngjarjet e motit ekstrem janë të lidhura me shkallë më të lartë të dhunës në familje në zonat e ndikuara, çka përkeqëson më tej diskriminimin kundër grave [4]. Analiza e Peizazhit të Klimës për Fëmijët në Shqipëri nga UNICEF-i thekson një mangësi kritike: shpesh politikat e klimës dhe mjedisit në vend nuk arrijnë të trajtojnë të drejtat dhe nevojat e veçanta të fëmijëve. Përmbytjet, valët e të nxehtit, cilësia e ulët e ajrit, dhe thatësirat vënë në vështirësi sistemet shëndetësore të fëmijëve, shqetësojnë arsimin, dhe thellojnë pabarazitë, çka thekson nevojën për strategji klimatike të ndjeshme për fëmijët [5]. Shqipëria po merr masa për trajtimin e këtyre vështirësive. Në vitin 2021, vendi përforcoi angazhimet e veta klimatike (Kontributet Kombëtare të Pikësynuara, ose KKP) në kuadër të Marrëveshjes së Parisit, duke u angazhuar të ulin shkarkimet e CO2-shit me 20,9% deri në vitin 2030, krahasuar me bazën fillestare të vitit 2016 [6]. Ky synim ambicioz mbështet përpjekjet botërore, por në kuadër të rritjes së temperaturave, është po aq e rëndësishme të zhvillohet aftësia ripërtëritëse përmes përshtatjes.Plani Kombëtar për Përshtatje (PKP) i hartuar me mbështetjen e UNDP-së siguron udhërrëfyesin strategjik bazuar në Vlerësimin e hollësishëm të Riskut Klimatik [7]. Ai evidenton bujqësinë, turizmin dhe zhvillimin urban si sektorët më të cenueshëm dhe që kërkojnë masa të synuara. Tetë njësi të vetëqeverisjes vendore kanë përgatitur plane për përshtatje me veprime parësore, duke siguruar që përgjigja të trajtojë ndikimet e veçanta mbi burrat dhe gratë, veçanërisht mbi gratë rurale. Tashmë është thelbësore investimet strategjike dhe zbatimi urgjent.Bazuar në përpjekjet kombëtare, Shqipëria duhet integrojë konsideratat klimatike në strategjitë sektoriale dhe të hartojë plane konkrete investimi për përshtatje. Projektet me risk të lart duhet të shmangen, dhe sistemet e fuqizimit të të dhënave për gjurmimin e ecurisë për pakësimin e karbonit janë kritike. Përgatitja e sektorëve kyçë për masat rajonale, si caktimi i çmimit të karbonit dhe harmonizimi me Sistemin e Tregtimit të Shkarkimeve të BE-së (qasje e bazuar në treg për uljen e shkarkimeve) do të përmirësojnë aftësitë ripërtëritëse në të ardhmen. Për më tepër, është kritik mobilizimi i forcave të zbatimit të ligjit për parandalimin dhe luftën kundër krimeve mjedisore, si prerja e paligjshme e lëndës drusore, trafikimi i mbetjeve dhe ndotja. Këto krime vënë në rrezik ekosistemet që shërbejnë si kundërshtarë natyrorë të karbonit, duke dobësuar aftësitë ripërtëritëse dhe penguar veprimet e efektshme klimatike. Agjencitë e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri po bashkëpunojnë për mbështetjen e këtyre synimeve. UNDP-ja ndihmon me zbutjen, përshtatjen dhe menaxhimin e burimeve ujore, përfshirë raportet kombëtare për klimën. UNEP-i vlerëson ndikimet në ekosistem dhe mbështet rezistencën ndaj klimës në turizëm dhe zonat urbane. UNESCO përqendrohet në menaxhimin e qëndrueshëm të ujërave nëntokësore, ndërsa OBSH-ja fuqizon sistemet shëndetësore në emergjenca. UNICEF-i advokon për politikat klimatike dhe investimet që pasqyrojnë plotësisht nevojat e fëmijëve dhe të rinjve, ndërkohë që integrojnë aftësitë e gjelbra dhe njohuritë për klimën në sistemin arsimor, duke mbështetur kështu zgjidhjet e bazuara në komunitet për uljen e ekspozimit ndaj ndotjes, valëve të të nxehtit dhe pasigurisë së ujit, dhe angazhuar të rinjtë në identifikimin e zgjedhjeve vendore për pakësimin e efekteve të ndryshimeve klimatike [8]. UNODC punon në rang botëror për fuqizimin e masave ligjore për luftën kundër krimeve mjedisore si prerja e paligjshme e lëndës drusore dhe ndotja, duke mbrojtur ekosistemet jetike dhe mund të mbështesë aftësitë ripërtëritëse të Shqipërisë lidhur me klimën [9]. UNFPA-ja trajton lidhjet e klimës me dhunën me bazë gjinore dhe shëndetin e nënave. FAO punon për përparimin e bujqësisë së qëndrueshme, ILO përforcon aspektet e punës në veprimet klimatike, dhe UN Women mbështet integrimin gjinor në të gjitha politikat për klimën. Kohët e fundit, UNEP dhe UNOPS kanë bashkuar forcat për menaxhimin e asgjësimit të sigurt të 243 tonë mbetje bifenili të poliklorinuar (PCB) për të mbrojtur ekosistemet dhe shëndetin publik në Shqipëri.Si përfundim: Sfidat klimatike të Shqipërisë janë urgjente, por zgjidhjet janë të mundshme. Mosveprimi ka kosto të larta, ndërsa krijimi i aftësisë ripërtëritëse ofron përfitime të mëdha. Familja e OKB-së në Shqipëri është e gatshme të mbështesë këtë rrugëtim. Është momenti të veprojmë me urgjencë, me këmbëngulje dhe aftësi ripërtëritëse për brezat e ardhshëm. ReferencaRrjeti Botëror i NAP-së. (2019). Përpjekjet për Përshtatje me Ndryshimet Klimatike: Mësimet nga Shqipëria. https://napglobalnetwork.org/2019/10/striving-to-adapt-to-climate-change-lessons-from-albania/Republika e Shqipërisë. (2016). Komunikata e Tretë Kombëtare në kuadër të UNFCCC. https://unfccc.int/sites/default/files/resource/Albania%20NC3_13%20October%202016.pdfGFDRR. (2017). Shqipëri. https://www.gfdrr.org/sites/default/files/publication/drp_albania.pdfRepublika e Shqipërisë. (2021). Komunikata e Katërt Kombëtare në kuadër të UNFCCC. https://unfccc.int/sites/default/files/resource/Fourth%20National%20Communication%20of%20Albania%20to%20the%20UNFCCC_EN.pdfKeast, G. dhe Henderson, M. (2024). Analiza e Peizazhit Klimatik për Fëmijët në Shqipëri. E disponueshme në faqen e internetit të UNICEF-it: www.unicef.org/albania/documents/clacRepublika e Shqipërisë. (2021). Kontributet Kombëtare të Pikësynuara (KKP-të) E disponueshme përmes faqes së internetit të UNFCCC. Përparimi i Planit Kombëtar për Përshtatje të Shqipërisë, mbështetur nga Fondi i Gjelbër për Klimën dhe UNDP-ja. (2020).Anketa U-Report për Ndryshimet Klimatike dhe COP29: https://westernbalkans.ureport.in/opinion/3920 Zyra e Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNODC), Fondi Botëror për Natyrën (WWF). (2022). Krimet që Ndikojnë Mjedisin dhe Ndryshimet Klimatike. https://www.unodc.org/res/environment-climate/resources_html/Crimes_that_Affect_the_Environment_and_Climate_Change.pdf

Lexo më tepër

1 prej5

Reportazh

10 dhjetor 2024

Dita e të Drejtave të Njeriut 2024: Të drejtat tona, e ardhmja jonë, tani!

Në këtë Ditë të të Drejtave të Njeriut, Kombet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian në Shqipëri rikonfirmojnë se të drejtat e njeriut janë thelbësore për fuqizimin e individëve dhe komuniteteve dhe për t'i aftësuar ata që të krijojnë një të nesërme më të mirë. Të drejtat dhe vlerat janë çështje kritike si në negociatat e Shqipërisë për anëtarësimin në BE ashtu edhe në përpjekjet e saj për të arritur Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm.

Angazhimet që ka marrë Shqipëria në kontekstin e negociatave të anëtarësimit - Grupkapitulli i Themeloreve - si dhe pesë premtimet për të drejtat e njeriut që Shqipëria bëri me rastin e 75-vjetorit të Deklaratës Universale për të Drejtat e Njeriut dhjetorin e kaluar, janë shtysat për reformat themelore që do të ndikojë pozitivisht në jetën e qytetarëve shqiptarë. Ato premtojnë përmirësime në sistemin e drejtësisë penale, përmirësim të standardeve dhe shërbimeve për personat me aftësi të kufizuara, rritje të përpjekjeve dhe rezultateve në luftën kundër korrupsionit, standarde më të larta në sistemin e drejtësisë për të miturit, si dhe përparim në fuqizimin e grave dhe personave të tjerë që vuajnë nga diskriminimi.

Të drejtat e njeriut nuk janë thjesht aspirata; ato janë themeli mbi të cilin ne ndërtojmë një botë më të mirë, më paqësore dhe të drejtë për të gjithë. Në Shqipëri, si në çdo cep të globit, mbrojtje e të drejtave të njeriut do të thotë fuqizim i individëve, aktorëve të shoqërisë civile dhe komuniteteve për t'i ndihmuar ata të krijojnë një të ardhme më të ndritur. Siç na kujton Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së António Guterres: “Të drejtat e njeriut janë themeli për shoqëritë paqësore, të drejta dhe gjithëpërfshirëse”.

Ndërsa ndalemi për të festuar Ditën e të Drejtave të Njeriut, nuk duhet thjesht të reflektojmë dhe të festojmë përparimin e bërë së bashku, por edhe të përballemi me punën që kemi ende përpara. Është koha për të ngritur zërin kundër gjuhës së urrejtjes, kundër diskriminimit të çdo lloji, kundër dezinformimit dhe kundër çdo veprimi që kërcënon dinjitetin e individit. Është koha për të shfrytëzuar fuqinë transformuese të parimeve të të drejtave të njeriut për të mbrojtur të pambrojturit, për të parandaluar padrejtësinë, për të mbështetur punën vendimtare të mbrojtësve të të drejtave të njeriut dhe për të krijuar ndryshime të qëndrueshme në shoqëri.

Të drejtat tona, e ardhmja jonë, tani!

Lexo më tepër

1 prej5

Shiko te gjitha

Njoftimi për media

17 shkurt 2026

Pas suksesit të pilotimit në Tropojë, MBZHR, FAO dhe 6 bashki zgjerojnë partneritetin për mbrojtjen e gështenjës

TIRANË, 17 shkurt 2026 – Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural (MBZHR) organizoi ceremoninë zyrtare të nënshkrimit të Marrëveshjes së Bashkëpunimit me bashkitë Shkodër, Tropojë, Malësi e Madhe, Pukë, Fushë-Arrëz dhe Vau i Dejës, me pjesëmarrjen e FAO-s dhe përfaqësuesve të Ministrisë së Shtetit për Pushtetin Vendor.Qëllimi i ceremonisë ishte formalizimi i bashkëpunimit ndërmjet MBZHR-së dhe bashkive të përfshira, me synim forcimin e bashkërendimit dhe angazhimit institucional në zbatimin e projektit, “Përmirësimi i prodhimit të qëndrueshëm të gështenjës në Shqipëri përmes kontrollit biologjik të insekteve dëmtuese”. Marrëveshja përcakton kuadrin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve qendrore dhe vendore për zbatimin e programit të kontrollit biologjik dhe për mbështetjen e prodhimit të qëndrueshëm të gështenjës në Shqipëri.Ky bashkëpunim zhvillohet në kuadër të nismës globale të FAO-s “Një Vend, Një Produkt Prioritar” (OCOP), e cila synon promovimin e produkteve bujqësore me vlerë strategjike dhe forcimin e zhvillimit të qëndrueshëm rural.Masivet e gështenjës në veri të Shqipërisë po përballen me një kërcënim serioz nga Grerëza Aziatike e Gështenjës (Dryocosmus kuriphilus), një dëmtues që mund të shkaktojë humbje të prodhimit deri në 80%. Pas suksesit të programit pilot në Tropojë, ku u ngrit laboratori i parë fushor për rritjen e insekteve të dobishme që parazitojnë dëmtuesin, programi tani do të shtrihet në bashkitë e veriut ku ka sipërfaqe të konsiderueshme më gështenja dhe nga monitorimi i prezencës së dëmtuesit të gështenjës gjatë vitit 2025 është e justifikuar ndërhyrja me kontntrollin biologjik në bashkitë pjesë e marrëveshjes. Kontrolli biologjik i aplikuar është zgjidhje miqësore me mjedisin dhe me kosto efektive do ndikojë shëndetin e masiveve të gështenjave dhe ndikojë tek fermerët e vegjndikojë tek fermerët e vegjël që si burim kryesor të ardhurash kanë grumbullimin dhe shitjen e frutave të gështenjës. Në fjalën e tij, Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, z. Andis Salla, theksoi rëndësinë e këtij partneriteti: "Shqipëria angazhohet në OCOP që nga dita e parë. Përmes kësaj marrëveshjeje do të përcaktohen rolet dhe përgjegjësitë e secilës palë për menaxhim efektiv të ndërhyrjes dhe do ndikoje mbrojtjen e prodhimit të fermerëve, rritjen e eksporteve të frutave të gështenjës;dhe krijojmë një model të qëndrueshëm të kontrollit biologjik që do të zgjasë 8 – 10 vjet. Ministria e Bujqësisë ka angazhuar fonde për të zgjeruar programin e kontrollit biologjik. Ashtu siç e ka theksuar rëndësinë e bashkëpunimit edhe Kryeministri Rama gjatë dëgjesave të fundit me fermerët, Ministri Salla nënvizoi se shteti ka detyrë t'i qëndrojë pranë fermerëve për të mbrojtur këtë sektor delikat. "Përmes bashkëpunimit me bashkitë dhe partnerët ndërkombëtarë si FAO, ne po krijojmë struktura që mundësojnë rritjen e vlerës së shtuar dhe mbrojtjen e pasurisë sonë natyrore," shtoi ai. Gjithashtu, drejtuesi i projektit të OCOP në Shqipëri, z. Agim Pepkolaj, u shpreh se, "Gështenja është një produkt prioritar me potencial të madh për të nxitur zhvillimin ekonomik të fermerër e vegjël në zonat malore duke krijuar mundësi pë turizëm rural. Ky program tregon se si bashkëpunimi ndërinstitucional dhe zgjidhjet innovative të bazuara në nature janë thelbësore për të minimizuar ndikimin e dëmtuesve për të mbrojtur kulturat tona tradicionale dhe për të rritur qëndrueshmërinë e komuniteteve lokale." Pikat kryesore të Marrëveshjes:Ngritja e Laboratorëve Rajonalë: Krijimi i qendrave për shumimin dhe shpërndarjen e agjentëve biologjikë.Angazhimi i Bashkive: Bashkitë Malesi e Madhe, Shkodër dhe Fushë -Arrës pjesëmarrëse ofrojnë ambiente, staf teknik dhe mbështetje logjistike për monitorimin dhe shpërndarjen e insekteve në terren.Mbështetja Teknike e FAO-s: Ekspertë vendas dhe ndërkombëtarë do të trajnojnë personelin lokal për menaxhimin e dëmtuesit.Qëndrueshmëria Afatgjatë: Procesi parashikon rikuperim gradual, me rezultatet që që priten pas vitit të katërt dhe rikthim të prodhimit të plotë brenda 8-10 vite nga nërhyrja.### Çfarë është OCOP dhe aktiviteti i tij në ShqipëriNisma globale e FAO-s "Një Vend, Një Produkt Prioritar" (OCOP) synon të promovojë zhvillimin e qëndrueshëm rural duke u fokusuar në produkte bujqësore specifike që kanë rëndësi të veçantë kulturore, ekonomike dhe ekologjike për një vend. Në Shqipëri, ky program është përqendruar te gështenja, një burim jetik i ardhurash për komunitetet malore në rajonin e Tropojës, , i cili vitet e fundit është kërcënuar seriozisht nga dëmtuesi "Grerëza Aziatike". Përmes OCOP, FAO po mbështet Ministrinë e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural në zbatimin e një programi inovativ të kontrollit biologjik, duke ngritur laboratorë fushore për rritjen e insekteve të dobishme që luftojnë dëmtuesin në mënyrë natyrale. Përveç mbrojtjes së masivit të gështenjave në Tropojë, nisma po ndihmon në ndërtimin e një zinxhiri vlere më konkurrues dhe gjithëpërfshirës, duke kombinuar ekspertizën ndërkombëtare me teknologjitë moderne për të siguruar mbrojtjen e trashëgimisë dhe rritjen e prodhimit në afatgjatë. Gjatë këtij viti FAO në bashkëpunim me Ministrinë e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural dhe Bashkinë Tropojë ka filluar kontrollin biologjik të dëmtuesit. Për më shumë informacion rreth OCOP, konsultoni:Faqja e OCOP Aktiviteti I OCOP në Shqipëri ### Për më shumë informacion, ju lutem kontaktoni:Përfaqësia e FAO në ShqipëriMinistria e Bujqësisë dhe Zhvillimit RuralBlv. Dëshmorët e Kombit 4, 1001, TiranëEmail: FAO-Albania@fao.org

Lexo më tepër

1 prej5

Njoftimi për media

10 dhjetor 2025

Sekretari i Përgjithshëm: Mesazh për Ditën e të Drejtave të Njeriut “Të drejtat e njeriut: domosdoshmëria jonë e përditshme”

Ishte një përparim filozofik dhe politik — dhe ka qenë themeli i komunitetit tonë global që prej asaj kohe.Të drejtat e njeriut — civile, politike, ekonomike, sociale dhe kulturore — janë të patjetërsueshme, të pandashme dhe të ndërlidhura. Por vitet e fundit kemi parë një ngushtim të hapësirës qytetare. Ka shkelje të rënda që tregojnë shpërfillje flagrante ndaj të drejtave dhe një indiferencë të pamëshirshme ndaj vuajtjes njerëzore.Së bashku, kemi fuqinë të përballemi me këto padrejtësi: duke mbrojtur institucionet që e bëjnë realitet të përditshëm respektimin e të drejtave të njeriut.Çdo ditë, Kombet e Bashkuara ndihmojnë njerëzit në mbarë botën të realizojnë të drejtat e tyre më themelore. Së bashku me shoqërinë civile dhe qeveritë, ne shpërndajmë ushqim dhe sigurojmë strehim; mbështesim arsimin dhe zgjedhjet; pastrojmë minat; mbrojmë mjedisin; fuqizojmë gratë; dhe përpiqemi për paqe.Por ne nuk mund ta bëjmë këtë vetëm. Kjo punë varet nga të gjithë njerëzit, kudo, që të marrin qëndrim. Kur i mbrojmë më të cenueshmit, kur refuzojmë të kthejmë shikimin anash, kur mbrojmë institucionet që flasin për ne, ne i mbajmë gjallë të drejtat e njeriut.Të drejtat tona nuk duhet të jenë dytësore, ndaj fitimit apo pushtetit. Le të bashkohemi për t’i mbrojtur ato, për dinjitetin dhe lirinë e të gjithëve.

Lexo më tepër

1 prej5

Njoftimi për media

07 nëntor 2025

Kombet e Bashkuara në Shqipëri mirëpresin miratimin e Ligjit të ri për Barazinë Gjinore

Ligji i ri përditëson dhe forcon legjislacionin ekzistues për të eliminuar diskriminimin me bazë gjinore. Ai synon të garantojë, mbrojë dhe promovojë barazinë gjinore si një vlerë themelore demokratike. Duke harmonizuar kuadrin ligjor kombëtar me acquis të Bashkimit Europian për barazinë gjinore, Ligji për Barazinë Gjinore përfaqëson një gur themeli në rrugëtimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në BE dhe zbaton një rekomandim specifik të dhënë për Shqipërinë nga Komiteti i OKB-së për CEDAW.Ligji i ri riafirmon angazhimin e vendit për të përshpejtuar arritjen e barazisë thelbësore ndërmjet grave dhe burrave, siç është përcaktuar në Strategjinë Kombëtare për Barazinë Gjinore: ai identifikon masa për të eliminuar diskriminimin gjinor në fusha kyçe si puna, shëndetësia dhe mbrojtja sociale, teknologjitë e informacionit dhe komunikimit dhe media, bujqësia dhe zhvillimi rural, duke njohur dhe vlerësuar njëkohësisht punën e papaguar të kujdesit. Pa cenuar meritën, ligji nxit pjesëmarrjen gjithëpërfshirëse dhe të barabartë të grave dhe burrave si në administratën publike ashtu edhe në sektorin privat.Ligji për barazinë gjinore nuk synon të prezantojë gjini të reja, të rregullojë familjen apo të ndëshkojë burrat. Përkundrazi, duke krijuar kushte për akses të barabartë në mundësi, ai fuqizon si burrat, ashtu edhe gratë, djemtë dhe vajzat, dhe në fund të fundit familjen si shtyllë të strukturës shoqërore të vendit. Ky ligj nuk është vetëm për gratë. Ai është për të gjithë.Kombet e Bashkuara në Shqipëri dëshirojnë të njohin dhe vlerësojnë të gjithë ata që kanë kontribuar në arritjen e këtij momenti kyç përmes një procesi të gjatë dhe gjithëpërfshirës. Ne shprehim gjithashtu shqetësimin e thellë për faktin se debati publik shpesh është karakterizuar nga dezinformimi, përçarja dhe sulmet personale ndaj aktivisteve të grave dhe nëpunësve civilë ndërkombëtarë.

Lexo më tepër

1 prej5

Njoftimi për media

24 tetor 2025

Akademia si katalizator për zhvillimin e kapitalit njerëzor në Shqipëri

Në konferencën e mbajtur në Aula Magna pranë godinës Liria në Qytet Studenti morën pjesë Silvio Gonzato, Ambasadori i Bashkimit Evropian në Shqipëri; Ingrid McDonald, Koordinatore e Përhershme e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri; Massimiliano Paolucci, Menaxheri i Zyrës së Grupit të Bankës Botërore për Shqipërinë; Federica Mogherini, Rektore e Kolegjit të Evropës; dhe Olta Manjani, Zëvendësministre e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit dhe Kryetare e Grupit të Menaxhimit të Politikave të Integruara për Kapitalin Njerëzor, si dhe akademikë shqiptarë dhe ekspertë të zhvillimit të kapitalit njerëzor. Konferenca u bashkëkryesua nga Delegacioni i Bashkimit Evropian, Organizata e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri dhe Zyra e Bankës Botërore në Shqipëri, duke evidentuar angazhimin e tyre të përbashkët për avancimin e kapitalit njerëzor si prioritet i përbashkët kombëtar dhe ndërkombëtar.

Konferenca theksoi rolin kryesor të akademisë në formësimin e agjendës për kapitalin njerëzor të Shqipërisë. Akademikët pjesëmarrës evidentuan nevojën për bashkëpunim më të fortë midis universiteteve, sektorit privat dhe politikëbërësve për të siguruar që sistemet e arsimit dhe formimit të pasqyrojnë më mirë nevojat e tregut të punës. Ata vunë në dukje se ky bashkëpunim është thelbësor për të ulur nivelin e papunësisë tek të rinjtë dhe për të nxitur kulturën e inovacionit. Diskutimet trajtuan tema kyç si rëndësia e investimeve publike në arsim dhe punësimi i të rinjve, miratimi i praktikave inovative të mësimdhënies dhe të nxënit, si dhe zhvillimin e strategjive për të kapërcyer hendekun midis akademisë dhe tregut të punës. Po ashtu, pjesëmarrësit nënvijëzuan rëndësinë e sistemeve të mbrojtjes sociale si instrumente për fuqizimin e familjeve dhe komuniteteve dhe për të garantuar që të gjithë qytetarët mund të përfitojnë nga progresi i Shqipërisë drejt rritjes së qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.
Silvio Gonzato, Ambasadori i BE-së në Shqipëri, theksoi se investimi në njerëz nuk është kosto, por një investim që sjell përfitime të mëdha për shoqëritë dhe ekonomitë tona. Procesi i integrimit të Shqipërisë në BE po përshpejtohet dhe në qendër të këtij rrugëtimi qëndron zhvillimi i kapitalit njerëzor. Për më tepër, ai përbën edhe një nga kriteret për vlerësimin e përgatitjes së Shqipërisë për anëtarësimin në BE. Prandaj, ne do të vazhdojmë ta mbështesim Shqipërinë në këtë rrugëtim duke investuar në njerëz, duke fuqizuar komunitetet e cenueshme dhe duke ndërtuar së bashku një të ardhme të bazuar në vlera dhe mundësi të përbashkëta. Ingrid Macdonald, Koordinatore e Përhershme e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri u shpreh: “Investimi në njerëz është në qendër të zhvillimit të qëndrueshëm dhe të ardhmes evropiane të Shqipërisë. Kombet e Bashkuara do të vazhdojnë të shërbejnë si integrues dhe katalizator duke përafruar investimet, duke ndarë ekspertizën dhe duke siguruar që njerëzit të vazhdojnë të jenë në qendër të reformës. Akademia është një element kyç i këtij rrugëtimi- për dëshmi, të dhëna, njohuri dhe aftësi. Sipas Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm, detyra jonë e përbashkët është e qartë: të ndërtojmë një shoqëri ku asnjë fëmijë nuk rritet në varfëri, asnjë punëtor nuk lihet pas dore dhe ku çdo person mund të arrijë potencialin e tij të plotë.”Massimiliano Paolucci, Menaxheri i Zyrës së Grupit të Bankës Botërore për Shqipërinë, vuri në dukje rëndësinë e investimeve të qëndrueshme në arsim, inovacion dhe zhvillimin e aftësive, për të zhbllokuar potencialin afatgjatë të rritjes dhe konkurrueshmërisë së Shqipërisë.Olta Manjani, Zëvendësministre e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit dhe Kryetare e Grupit të Menaxhimit të Politikave të Integruara për Kapitalin Njerëzor, theksoi se duke modernizuar sistemet e arsimit, duke promovuar të nxënit gjatë gjithë jetës dhe duke përshtatur aftësitë me nevojat e tregut të punës, do të mund të krijojmë një fuqi punëtore që është produktive, e aftë, konkurruese dhe gati për integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Federica Mogherini, Rektore e Kolegjit të Evropës, reflektoi mbi rëndësinë e zhvillimit të kapitalit njerëzor si një nga shtyllat, ndoshta të nënvlerësuara, por jetësore, të procesit të integrimit evropian. Zhvillimi i njohurive dhe kapaciteteve të popullsisë është thelbësor dhe Kolegji i Evropës do të kontribuojë aktivisht për këtë.
“Momente të tilla harmonizimi janë të rralla. Le ta shndërrojmë konvergjencën e sotme në ndryshim të qëndrueshëm të sistemeve. Së bashku, qeveria, BE-ja, OKB-ja, Banka Botërore, shoqëria civile dhe akademia mund të bëjmë të mundur që çdo fëmijë shqiptar të arrijë potencialin e tij të plotë. Ky është zhvillimi i kapitalit njerëzor që Shqipëria meriton, dhe ky është themeli mbi të cilin do të ndërtohet Shqipëria evropiane.” Diskutimet pasqyruan tema më të gjera të partneritetit dhe përgjegjësisë së përbashkët në avancimin e agjendës së zhvillimit të Shqipërisë. BE-ja, OKB-ja dhe Banka Botërore në Shqipëri konfirmuan edhe njëherë angazhimin e tyre të përbashkët për të mbështetur politikat dhe investimet që fuqizojnë njerëzit dhe forcojnë qëndrueshmërinë, përfshirjen dhe kapacitetin e vendit për inovacion. Ata gjithashtu nënvizuan se koordinimi i fazave të anëtarësimit të Shqipërisë në BE me Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm (OZHQ) është një mundësi të mirë për të nxitur reforma të bazuara në prova dhe me në qendër njerëzit që do të garantojnë që askush të mos mbetet pas.

Përpara konferencës, të tre institucionet publikuan së bashku një artikull me titull “Investimi në Kapitalin Njerëzor të Shqipërisë: Një Partneritet Strategjik për Integrimin në BE dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm”. Artikulli theksoi se forca më e madhe e Shqipërisë dhe çelësi i së ardhmes së saj qëndron te populli i saj, veçanërisht te fëmijët dhe të rinjtë. Artikulli bën thirrje për investime strategjike në edukimin në fëmijërinë e hershme, kompetencat digjitale dhe tregjet gjithëpërfshirëse të punës si hapa thelbësorë drejt forcimit të kapitalit njerëzor të Shqipërisë dhe sigurimit që integrimi në BE të sjellë përfitime të prekshme për të gjithë.

Lexoni artikullin në anglisht: https://albania.un.org/en/303643-albanias-human-capital-investment-strategic-partnership-eu-integration-and-sustainable
Lexoni artikullin në shqip: https://albania.un.org/sq/303643-investimi-n%C3%AB-kapitalin-njer%C3%ABzor-n%C3%AB-shqip%C3%ABri-nj%C3%AB-partneritet-strategjik-p%C3%ABr-integrimin-n%C3%AB-be

Lexo më tepër

1 prej5

Shiko te gjitha