Në një fjalim të rëndësishëm  gjatë Javës së Veprimit Klimatik në Londër, kreu i OKB-së António Guterres u bëri thirrje kompanive të inteligjencës artificiale të “bëjnë transparencë” mbi ndikimin e plotë mjedisor të qendrave të të dhënave, për sa i përket gjurmës së tyre të karbonit, ujit dhe tokës.Sekretari i Përgjithshëm theksoi gjithashtu se si varësia e botës nga nafta po nxit si krizën klimatike, ashtu edhe një krizë të sovranitetit energjetik; kjo e fundit lidhet me ndërprerjet masive të transportit detar në Ngushticën e Hormuzit dhe luftën që përfshin Iranin, Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara.“Këto kriza mund të duken të ndara, por ato kanë të njëjtin burim shkatërrues: lëndët djegëse fosile. Dhe kërkojnë të njëjtën përgjigje: një tranzicion të shpejtë dhe të drejtë drejt energjisë së pastër, si dhe një rritje të fuqishme të përshtatjes, reziliencës dhe drejtësisë klimatike për ata që tashmë po përballen me dëmet klimatike,” tha z. Guterres, duke bërë thirrje për udhëheqje politike për të çuar përpara ndryshime globale të ngjashme me ato që u kërkuan për heqjen nga përdorimi të benzinës me plumb dhe ndalimin e kimikateve që krijuan vrimën në shtresën e ozonit.Shkurt: plani i OKB-së për pavarësi energjetikeUlja e shpejtë e emetimeve: emetimet duhet të arrijnë kulmin tani dhe të shkojnë drejt zeros neto deri në vitin 2050, përfshirë përmes një nisme globale për të frenuar ndotjen nga metani.Përshpejtimi i energjisë së pastër: rritja e burimeve të rinovueshme duhet të vazhdojë, subvencionet për projektet e lëndëve djegëse fosile duhet të përfundojnë dhe fitimet nga lëndët djegëse fosile duhet të taksohen për të mbështetur komunitetet e cenueshme dhe tranzicionin energjetik.Pastrimi i IA-së: kompanitë e mëdha të IA-së duhet të detyrohen të publikojnë ndikimin mjedisor të qendrave të tyre të të dhënave dhe t’i furnizojnë ato me energji të rinovueshme deri në vitin 2030.Sigurimi i një tranzicioni të drejtë: kalimi drejt energjisë së pastër duhet të krijojë vende pune, të mbështesë komunitetet dhe të sjellë përfitime zhvillimore për vendet në zhvillim.Forcimi i reziliencës klimatike: duhet të rriten investimet në përshtatje, sisteme të paralajmërimit të hershëm dhe masa të tjera për të mbrojtur njerëzit më të cenueshëm ndaj ndikimeve klimatike.Zhbllokimi i financimit të drejtë: duhet të zgjerohet financimi i përballueshëm për vendet në zhvillim që të investojnë në energji të pastër, përshtatje klimatike dhe zhvillim të qëndrueshëm.Mbrojtja e shkencës dhe së vërtetës: duhet të forcohet besimi në shkencë, të luftohet dezinformimi klimatik dhe të mbrohen gazetarët mjedisorë dhe mbrojtësit e të drejtave të njeriut.Pikat kritike të TokësKanë kaluar më shumë se dhjetë vjet që kur udhëheqësit botërorë ranë dakord në Paris të kufizonin rritjen e temperaturës globale në 1.5°C mbi nivelet para-industriale — një shfaqje e jashtëzakonshme e unitetit ndërkombëtar, e udhëhequr nga OKB-ja. Sot, megjithëse ajo Marrëveshje mbetet në fuqi — dhe pavarësisht tërheqjes zyrtare të SHBA-së për herë të dytë në janar të këtij viti — shkencëtarët e mbështetur nga OKB-ja paralajmërojnë se temperaturat mesatare vjetore ka gjasa ta tejkalojnë këtë prag në vitet e ardhshme.“Çdo fraksion i një grade ka rëndësi,” këmbënguli Sekretari i Përgjithshëm, duke paralajmëruar për dëme të pakthyeshme ndaj shkëmbinjve koralorë që nuk mund të mbijetojnë në ujëra tepër të ngrohta, për shkrirjen e shtresave të akullit që kërcënojnë të riformësojnë vijat bregdetare dhe të zhvendosin miliona njerëz, si dhe për mundësinë reale që disa shtete të vogla ishullore të zhduken nën dallgë.Përballë këtij skenari ekzistencial, “detyra para nesh është të kufizojmë rreptësisht tejkalimin, të shkurtojmë kohëzgjatjen e tij dhe t’i ulim temperaturat nën 1.5°C sa më shpejt që të jetë e mundur”, theksoi z. Guterres.‘Nëna e të gjitha goditjeve energjetike’Ndërsa theksoi se “çdo marrëveshje paqeje është e mirëpritur dhe do të sillte lehtësim shumë të nevojshëm”, duke iu referuar një ndërprerjeje 60-ditore të armiqësive për të mundësuar vazhdimin e bisedimeve iraniano-amerikane në Zvicër, kreu i OKB-së vuri në dukje se kriza në Lindjen e Mesme kishte shkaktuar “nënën e të gjitha goditjeve energjetike”, të krahasueshme me ndërprerjen e furnizimit me naftë në vitet 1970 dhe pushtimin e plotë rus të Ukrainës.Sado e dëmshme të ketë qenë lufta në Lindjen e Mesme për vendet shumë të industrializuara, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së këmbënguli se vendet në zhvillim janë goditur edhe më rëndë:“Është një goditje borxhi, një goditje ushqimore, një goditje zhvillimi”, i tha ai audiencës në Londër.Një e ardhme e drejtë nga burimet e rinovueshme“Lajmi i mirë është se — ndryshe nga çdo krizë e mëparshme energjetike — tani kemi një rrugëdalje të qartë, një rrugëdalje të pastër,” vijoi Sekretari i Përgjithshëm.Ai vuri në dukje se që nga viti 2010, kostoja e energjisë diellore ka rënë me pothuajse 90 për qind, ajo e energjisë së erës në tokë me më shumë se 70 për qind, ndërsa ruajtja në bateri me 95 për qind.Burimet e rinovueshme kanë shmangur më shumë se emetimet vjetore të dioksidit të karbonit të SHBA-së, BE-së dhe Japonisë së bashku, tha z. Guterres, duke shtuar se investimet në energji të pastër tashmë tërheqin pothuajse dy herë më shumë fonde se lëndët djegëse fosile.“Nuk ka embargo ndaj dritës së diellit dhe nuk ka bllokada ndaj erës,” tha ai.Një plan me shtatë pika për pavarësi energjetikeSi pjesë e planit të Sekretarit të Përgjithshëm për një shkëputje të pastër nga lëndët djegëse fosile, ai përvijoi shtatë hapa kryesorë:1: Emetimet duhet të arrijnë kulmin menjëherë dhe të bien ndjeshëm gjatë kësaj dekade, duke arritur zero neto deri në vitin 2050. Grupi G20 i vendeve të pasura “duhet të udhëheqë”, pasi është përgjegjës për rreth 80 për qind të emetimeve globale, tha z. Guterres. Masat ambicioze përfshijnë një Thirrje Globale për Veprim mbi Metanin, për të reduktuar emetimet e këtij gazi që mban rreth 80 herë më shumë nxehtësi se dioksidi i karbonit, por që shpërbëhet në atmosferë brenda vetëm një ose dy dekadash.“Bota e hoqi nga përdorimi benzinën me plumb. Ne eliminuam kimikatet që dëmtonin ozonin. Ndotja nga metani duhet të jetë e radhës,” theksoi kreu i OKB-së.2: Projektet e energjisë së pastër duhet të promovohen dhe subvencionet publike për projektet e reja të lëndëve djegëse fosile duhet të hiqen. “Tetë kompanitë më të mëdha të lëndëve djegëse fosile raportuan se kishin përfituar 6.5 miliardë dollarë shtesë vetëm në tremujorin e parë të këtij viti… U bëj thirrje qeverive t’i taksojnë ato” për të ndihmuar familjet dhe komunitetet e cenueshme dhe për të përshpejtuar kalimin drejt energjisë së pastër dhe të përballueshme, tha z. Guterres.3: Çdo kompani e madhe e IA-së duhet të “matë dhe të publikojë ndikimin e plotë mjedisor” të qendrave të të dhënave: gjurmën e tyre të karbonit, ujit dhe tokës — dhe të angazhohet që çdo qendër të dhënash të furnizohet me energji të rinovueshme deri në vitin 2030. Sot, qendrat e të dhënave të IA-së konsumojnë tashmë më shumë energji elektrike se shumica e vendeve; “ka ardhur koha të bëhet transparencë”, vuri në dukje kreu i OKB-së.Deri në vitin 2030, qendrat e të dhënave të IA-së mund të përdorin aq ujë sa do të mjaftonte për të plotësuar nevojat bazë të të gjithë 1.3 miliardë banorëve të Afrikës nën-Sahariane për një vit të tërë, tha kreu i OKB-së.4: “Jo më nxjerrje pa zhvillim:” Z. Guterres bëri thirrje për mbështetje më të madhe për kalimin drejt energjisë së pastër në një mënyrë që u sjell përfitime punëtorëve dhe komuniteteve kudo, si dhe vendeve në zhvillim, i shtyrë përpara nga Konferenca e OKB-së për Klimën — COP31 — në Turqi. “Vetë tranzicioni nuk vihet më në dyshim,” theksoi ai, duke shtuar: “Ai do të jetë ose i menaxhuar ose kaotik, i drejtë ose i pabarabartë, burim stabiliteti ose ndarjeje më të madhe; dhe këto zgjedhje janë ende në duart tona.”5: Të mbrohen ata që janë më të rrezikuar nga kaosi klimatik duke i ndihmuar të përshtaten, sepse kjo “shpëton jetë, mbron shtëpi dhe komunitete, ndihmon ekonomitë të përballojnë goditjet dhe mban shoqëritë të bashkuara”, këmbënguli Sekretari i Përgjithshëm. Sistemet e emergjencës duhet të vendosen përpara se goditjet të shndërrohen në katastrofa humanitare dhe ekonomike, shtoi z. Guterres. Në të njëjtën kohë, vendet e zhvilluara duhet të përmbushin “angazhimin e tyre të kahershëm për të dyfishuar financimin për përshtatjen, me një trajektore të qartë drejt trefishimit të tij”, tha ai.6: Të mbështetet financimi i drejtë për të ndihmuar heqjen graduale të lëndëve djegëse fosile dhe tranzicionin e gjelbër në shkallë të gjerë dhe me shpejtësi: sepse shumë vende në zhvillim përballen me kosto huamarrjeje dy deri në tre herë më të larta se ekonomitë më të pasura.“Vendet e pasura me potencial të rinovueshëm po mbahen jashtë revolucionit të energjisë së pastër,” theksoi kreu i OKB-së, duke iu referuar vendeve afrikane që marrin vetëm dy për qind të investimeve globale në energji të pastër, edhe pse zotërojnë 60 për qind të burimeve më të mira diellore në botë.Z. Guterres theksoi kapacitetin shtesë të huadhënies prej 600–800 miliardë dollarësh të bankave shumëpalëshe të zhvillimit, si Banka Botërore. Ky kapacitet duhet të përdoret “agresivisht” për të financuar infrastrukturën e së ardhmes dhe përshtatjen klimatike, së bashku me masa të tjera investimi, si taksimi i sektorëve me emetime të larta, tha ai.Po aq e rëndësishme është që “vendet e zhvilluara duhet të mbajnë premtimet e tyre”, përfshirë mbështetjen për Fondin për Reagimin ndaj Humbjeve dhe Dëmeve dhe Fondin e Gjelbër për Klimën, vijoi Sekretari i Përgjithshëm, duke vënë në dukje se 300 miliardë dollarët e premtuar për vendet në zhvillim duhet të jepen, së bashku me hapa konkretë për të mobilizuar 1.3 trilion dollarë në vit deri në vitin 2035.7: Së fundi, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së kërkoi mbështetje për shkencën si themel i së vërtetës dhe i sistemeve të paralajmërimit të hershëm — si dhe për të luftuar të pavërtetat klimatike, pasi “dezinformimi po përhapet qëllimisht për të vonuar veprimin klimatik, për të forcuar interesat e ngushta dhe për të gërryer besimin”.Mbrojtësit e të drejtave të njeriut dhe gazetarët që raportojnë për klimën dhe mjedisin duhet të mbrohen, ndërsa besimi në prova dhe institucione duhet të forcohet, këmbënguli z. Guterres, duke iu referuar Nismës Globale për Integritetin e Informacionit mbi Ndryshimet Klimatike, të udhëhequr nga OKB-ja, UNESCO dhe Brazili në mbështetje të këtij qëllimi.Një paralajmërim nga pemët e Kew-itDuke marrë më vonë gjatë ditës Medaljen Ndërkombëtare Kew, Sekretari i Përgjithshëm i bëri nderime Kopshteve Mbretërore Botanike si një qendër globale e shkencës dhe ruajtjes së natyrës, ndërsa paralajmëroi se kriza klimatike tashmë po ndikon në botën natyrore. Duke përmendur humbjen e më shumë se 400 pemëve në Kew gjatë thatësirës së vitit 2022 dhe rreziqet në rritje me të cilat përballen shumë prej specieve të tij, ai tha se fati i natyrës dhe i njerëzimit janë të pandashëm.Kreu i OKB-së theksoi se përfundimi i varësisë nga lëndët djegëse fosile dhe përshpejtimi i kalimit drejt energjisë së rinovueshme duhet të ecin krah për krah me mbrojtjen e pyjeve, rikthimin e ekosistemeve të degraduara, mbrojtjen e oqeaneve dhe mbrojtjen e shkencës. “Kur kriza klimatike prek pemët madhështore të Kew-it, ky është një paralajmërim për të gjithë ne,” tha ai, duke bërë thirrje për investime më të mëdha në zgjidhje të bazuara në natyrë për të ndihmuar në sigurimin e një të ardhmeje më të sigurt dhe më të qëndrueshme për njerëzit dhe planetin.

Të dashur partnerë dhe miq,Në emër të Ekipit të Kombeve të Bashkuara në Shqipëri, kam kënaqësinë të ndaj me ju Raportin tonë të Progresit për Shqipërinë 2025, i cili nxjerr në pah rezultatet kryesore të arritura gjatë vitit të shkuar, nën Kuadrin e Bashkëpunimit për Zhvillim të Qëndrueshëm ndërmjet Qeverisë së Shqipërisë dhe Kombeve të Bashkuara 2022–2026.
  
Raporti pasqyron përpjekjet kolektive të nëntëmbëdhjetë agjencive rezidente dhe jo-rezidente të Kombeve të Bashkuara që veprojnë në Shqipëri, në partneritet të ngushtë me Qeverinë e Shqipërisë, institucionet kombëtare, shoqërinë civile, sektorin privat dhe partnerët ndërkombëtarë. Shprehim mirënjohjen tonë të sinqertë ndaj partnerëve tanë për bashkëpunimin, mbështetjen dhe besimin e tyre, pa të cilat këto rezultate nuk do të kishin qenë të mundura.Siç theksohet në Raportin e Progresit, përpjekjet tona të përbashkëta gjatë vitit 2025 vazhduan të çojnë përpara progresin drejt Agjendës 2030 për Zhvillim të Qëndrueshëm, duke mbështetur njëkohësisht prioritetet kombëtare, përfshirë reformat për anëtarësimin në BE, dhe duke sjellë rezultate konkrete për njerëzit në të gjithë Shqipërinë — veçanërisht për ata që rrezikojnë të mbeten pas.Në katër fushat prioritare të Kornizës së Bashkëpunimit — zhvillimi i kapitalit njerëzor; rritja e gjelbër, inovacioni dhe veprimi për klimën; qeverisja dhe të drejtat e njeriut; si dhe barazia gjinore — raporti paraqet progres domethënës. Së bashku, kemi kontribuar në zgjerimin e aksesit në shërbimet thelbësore, përmirësimin e rezultateve në të nxënë dhe forcimin e lidhjeve ndërmjet arsimit dhe punësimit, duke ndihmuar në rritjen e pjesëmarrjes në forcën e punës, veçanërisht për gratë dhe të rinjtë, si dhe në adresimin e varfërisë dhe përjashtimit social. 
 
Ekipi i Kombeve të Bashkuara gjithashtu mbështeti tranzicionin e Shqipërisë drejt një ekonomie më konkuruese, të gjelbër dhe digjitale. Përmes nismave për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, reduktimin e rrezikut nga fatkeqësitë, jetesën e qëndrueshme dhe ekonominë qarkulluese, ne forcuam qëndrueshmërinë, nxitëm inovacionin dhe çuam më para angazhimet kombëtare për klimën. 
Në fushën e qeverisjes, shtetit të së drejtës dhe të drejtave të njeriut, partneritetet ndihmuan në përmirësimin e administratës publike, sistemeve të drejtësisë, llogaridhënies dhe qasjes në drejtësi. Nismat për digjitalizimin rritën efikasitetin dhe transparencën, ndërsa ngritja e kapaciteteve mbështeti nismat kundër korrupsionit dhe institucionet e shtetit të së drejtës.
  Barazia gjinore dhe të drejtat e njeriut mbetën në qendër të përpjekjeve tona të përbashkëta. Në vitin 2025, Kombet e Bashkuara mbështetën zhvillimin e kuadrit ligjor dhe politik në përputhje me standardet ndërkombëtare, forcuan hartimin e politikave të ndjeshme ndaj gjinisë dhe promovuan udhëheqjen dhe pjesëmarrjen e grave përmes advokimit dhe veprimit të koordinuar  Gjatë javëve në vijim, do të nxjerrim në pah gjetjet kryesore të raportit përmes kanaleve tona të komunikimit. Ju ftojmë ta lexoni raportin për të eksploruar ndikimin e arritur gjatë vitit 2025.Ju falënderojmë për interesin tuaj të vazhdueshëm.Ingrid Macdonald
Koordinatore e Përhershme e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri

Teksa i afrohemi fundit të këtij viti, festojmë një moment historik me rëndësi të veçantë: 70-vjetorin e anëtarësimit të Shqipërisë në Kombet e Bashkuara. Më 14 dhjetor 1955, Shqipëria iu bashkua OKB-së së bashku me 15 vende të tjera, duke riafirmuar angazhimin e saj ndaj multilateralizmit dhe parimeve të përbashkëta të paqes, bashkëpunimit dhe respektimit të së drejtës ndërkombëtare. Shqipëria ka luajtur një rol aktiv në kuadër të Kombeve të Bashkuara, duke kontribuar në përpjekjet ndërkombëtare për promovimin e paqes dhe sigurisë, avancimin e zhvillimit të qëndrueshëm dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Së fundmi, Shqipëria shërbeu si anëtare jo e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së për periudhën 2022–2023, është aktualisht anëtare e Këshillit të të Drejtave të Njeriut dhe ka bashkë-udhëhequr me sukses, negociatat për rezultatet e procesit të rishikimit të Samitit Botëror për Shoqërinë e Informacionit (WSIS+20). Ndër vite, Shqipëria ka dërguar gjithashtu qindra paqeruajtës në misionet e OKB-së në mbarë botën, duke kontribuar në mënyrë të drejtpërdrejtë në stabilitetin dhe mbrojtjen në zona të prekura nga konfliktet. Më tej, angazhimi i Shqipërisë me Kombet e Bashkuara pasqyrohet me qindra profesionistë shqiptarë që punojnë në të gjithë sistemin e OKB-së globalisht dhe në nivel vendi, përfshirë stafin kombëtar në Shqipëri. Puna e tyre e përditshme — në fushat e paqes dhe sigurisë, zhvillimit, ndihmës humanitare dhe të drejtave të njeriut — dëshmon kontributin e Shqipërisë në veprimin multilateral në mënyrë praktike dhe njerëzore. Në nivel kombëtar, partneriteti midis Qeverisë së Shqipërisë dhe Kombeve të Bashkuara ka vijuar të thellohet, duke mbështetur prioritetet dhe reformat kombëtare, avancuar Objektivat për Zhvillim të Qëndrueshëm, duke i gërshetuar me prioritetin madhor të anëtarësimit të vendit në Bashkimin Evropian, përmes forcimit të institucioneve, kapitalit njerëzor, kohezionit social dhe qëndrueshmërisë në dimensionet ekonomike, sociale, mjedisore dhe të të drejtave të njeriut. Ky bashkëpunim pasqyron një përgjegjësi të përbashkët për të ofruar rezultate të prekshme për njerëzit dhe për të siguruar që askush të mos mbetet pas. Ndërsa e përkujtojmë këtë përvjetor gjatë sezonit festiv, kujtojmë se bashkëpunimi efektiv multilateral nuk është vetëm një trashëgimi e 70 viteve të fundit, por një domosdoshmëri për të ardhmen. Së bashku, riafirmojmë angazhimin tonë për një Organizatë të Kombeve të Bashkuara të fortë dhe efektive, si dhe për vjimin e partneritetit në përballjen me sfidat globale dhe kombëtare. Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë dhe Kombet e Bashkuara në Shqipëri përcjellin urimet e tyre më të përzemërta për një sezon festash të gëzuar dhe një Vit të Ri të shënjuar nga shpresa e ripërtërirë, përparimi dhe një partneritet i përforcuar në shërbim të njerëzimit. 

Energjia ka formësuar rrugën e njerëzimit – nga zotërimi i zjarrit, në shfrytëzimin e avullit, deri në ndarjen e atomit. Sot, ne jemi në agim të një ere të re. Dielli po lind për një epokë të energjisë së pastër.Vitin e kaluar, pothuajse të gjitha kapacitetet e reja të energjisë erdhën nga burimet e rinovueshme. Investimet në energjinë e pastër arritën në 2 trilionë dollarë – 800 miliardë dollarë më shumë se karburantet fosile.Dielli dhe era tani janë burimet më të lira të energjisë në Tokë, dhe sektorët e energjisë së pastër po krijojnë vende pune, po shpejtojnë rritjen ekonomike dhe po nxisin progresin – pavarësisht se karburantet fosile ende marrin subvencione shumë më të mëdha.Vendet që ende po mbajnë fort karburantet fosile nuk po mbrojnë ekonomitë e tyre, ato po i sabotojnë ato – duke minuar konkurrencën dhe duke humbur mundësinë ekonomike më të madhe të shekullit të 21-të.Energjia e pastër sjell sovranitet dhe siguri energjetike. Tregjet e karburanteve fosile janë në mëshirën e goditjeve të çmimeve, ndërprerjeve të furnizimit dhe turbullirave gjeopolitike, siç pamë kur Rusia pushtoi Ukrainën. Por rritje çmimesh për dritën e diellit nuk ka, as mund të ketë embargo për erën, dhe pothuajse çdo komb ka mjaft burime të rinovueshme për të qenë i vetë-mjaftueshëm me energji. Përfundimisht, energjia e pastër nxit zhvillimin. Ajo mund të arrijë qindra miliona njerëz që jetojnë ende pa energji elektrike – shpejt, me kosto të ulët dhe në mënyrë të qëndrueshme, veçanërisht përmes teknologjive diellore jashtë rrjetit dhe në shkallë të vogël.Gjithë kjo bën që epoka e energjisë së pastër të jetë e pandalshme. Por tranzicioni nuk është ende aq i shpejtë ose i drejtë sa duhet. Vendet në zhvillim po mbeten prapa. Karburantet fosile ende dominojnë sistemet e energjisë, dhe emetimet po rriten ende kur ato duhet të bien për të shmangur krizën më të rëndë të klimës. Për të rregulluar këtë, ne kemi nevojë për veprime në gjashtë fronte.Së pari, qeveritë duhet të angazhohen plotësisht për të ardhmen e energjisë së pastër. Në muajt e ardhshëm, çdo vend ka premtuar të paraqesë plane të reja kombëtare të klimës – të njohura si Kontribute të Përcaktuara Kombëtare – me objektiva për dekadën e ardhshme. Këto plane duhet të jenë në përputhje me kufizimin e rritjes së temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius, të mbulojnë të gjitha emetimet dhe sektorët, dhe të përcaktojnë një rrugë të qartë drejt energjisë së pastër. Vendet e G20, përgjegjëse për rreth 80% të emetimeve globale, duhet të udhëheqin.Së dyti, ne duhet të ndërtojmë sisteme energjetike të shekullit të 21-të. Pa rrjete dhe magazinime moderne, energjia e rinovueshme nuk mund të realizojë potencialin e saj. Por për çdo dollar të investuar në energjinë e rinovueshme, vetëm 60 centë shkojnë për rrjete dhe magazinime. Kjo raport duhet të jetë një me një.Së treti, qeveritë duhet të synojnë të plotësojnë kërkesën në rritje për energji në botë me burime të rinovueshme. Kompanitë e mëdha të teknologjisë gjithashtu duhet të luajnë rolin e tyre. Deri në 2030, qendrat e të dhënave mund të konsumojnë aq shumë energji sa konsumon Japonia sot. Kompanitë duhet të angazhohen të i fuqizojnë ato me burime të rinovueshme.Së katërti, ne duhet të vendosim drejtësi në tranzicionin e energjisë. Kjo do të thotë të mbështesim komunitetet që ende varen nga karburantet fosile për t’u përgatitur për të ardhmen e energjisë së pastër. Dhe do të thotë të reformojmë zinxhirët e furnizimit të mineraleve kritike. Sot, ato janë të mbushura me abuzime të të drejtave dhe shkatërrim mjedisor, dhe vendet në zhvillim janë të bllokuara në fund të zinxhirëve të vlerës. Kjo duhet të marrë fund.Së pesti, ne duhet të bëjmë tregtinë një mjet për transformimin e energjisë. Zinxhirët e furnizimit të energjisë së pastër janë shumë të përqëndruar dhe tregtia globale po fragmentohet. Vendet të angazhuara për erën e re të energjisë duhet të punojnë për të diversifikuar furnizimet, për të ulur tarifat mbi materialet e energjisë së pastër dhe për të modernizuar traktatet e investimeve që ato të mbështesin tranzicionin.Së gjashti dhe përfundimisht, ne duhet të drejtojmë financimet drejt vendeve në zhvillim. Afrika mori vetëm dy për qind të investimeve për të rinovueshmet vitin e kaluar, pavarësisht se ka 60% të burimeve më të mira të energjisë diellore në botë. Ne kemi nevojë për veprim ndërkombëtar – për të parandaluar që pagesat e borxhit të thajnë buxhetet e vendeve në zhvillim, dhe për të mundësuar bankat multilaterale të zhvillimit të rrisin ndjeshëm kapacitetin e tyre të huamarrjes dhe të përdorin shumë më tepër financa private. Ne gjithashtu kemi nevojë që agjencitë e vlerësimit të kreditit dhe investitorët të modernizojnë vlerësimet e rrezikut, për të marrë parasysh premtimin e energjisë së pastër, kostot e kaosit të klimës dhe rrezikun e aseteve të karburanteve fosile të mbetura.Një epokë e re e energjisë është thuajse e prekshme – një epokë ku energjia e lirë, e pastër dhe e bollshme fuqizon një botë të pasur me mundësi ekonomike, ku kombet kanë sigurinë e autonomisë energjetike, dhe dhurata e energjisë elektrike është një dhuratë për të gjithë.Ky është momenti ynë i mundësisë për të përshpejtuar ndryshimin global. Le ta shfrytëzojmë atë.